Psikolojik Problemler - Medical Park Psikoloji Kliniği

Psikolojik Problemler

psikoloji

Mevsimsel depresyon; her sene aynı zamanlarda, çoğu kez sonbahar ya da kış aylarında başlayıp, bahar aylarında sona eren depresif bir bozukluktur. Bazı kişiler için mevsimsel depresyon, günlük hayatlarını ciddi derecede bozan, normal işleyişlerini engelleyen bir sorun olurken; bazı kişiler ise bu durumu rahatsızlık yaratan ama başa çıkılabilir bir durum olarak görmektedirler. Mevsimsel depresyonun bir alt sendromu olarak kabul edilebilen bu soruna da “sonbahar hüznü” diyebiliriz.

Depresyonun diğer türlerinde olduğu gibi mevsimsel depresyon da kadınları erkeklere göre daha çok etkilemektedir. Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre 3 kat fazla olmaktadır. Mevsimsel depresyon; sonbaharın gelmesi ve gündüz saatlerinin kısalması, güneş ışığına daha az maruz kalmamız sonucunda ve ruh halini, iştahı ve uykuyu düzenleyen beynin hipotalamus bölgesindeki biyokimyasal bir dengesizlikten ileri gelmektedir.

Güneşin Ruha Yansıması

Mevsimsel depresyonun meydana gelmesinde, ruh halimizi, uykumuzu ve hormonlarımızın çalışmasını düzenleyen biyolojik saatimizdeki (sirkadyen ritm) bir bozulma ve gecikme etkili olmaktadır. Normalde gözümüze gelen ışık bu ritmi kontrol etmektedir; ancak sonbahar ve kış mevsimlerinde gündüzleri yeteri kadar ışığa maruz kalamadığımız için sirkadyen ritmlerimiz bozulmakta ve mevsimsel depresyonun belirtileri oluşabilmektedir.

Mevsimsel depresyonun belirtileri, depresyon belirtilerine benzemekle birlikte bazı özellikleri itibariyle farklılaşmaktadır: Mevsimsel depresyonda genellikle kişiler daha çok uyuyup daha çok yemek yerken, mevsimsel olmayan depresyonda uyku ve iştahta genellikle azalma söz konusudur. Mevsimsel depresyonunuz varsa sonbahar ya da kış mevsimlerinde sabahları uyanmakta güçlük çekersiniz ve tüm gün boyunca kendinizi uykulu hissedersiniz. Çikolataya, şekerli yiyeceklere, karbonhidratlı besinlere ihtiyaç duyarsınız. Bununla birlikte mevsimsel depresyonun belirtileri kişilere göre de değişebilmektedir. Eğer depresyon belirtileriniz varsa daha ciddi bir değerlendirme için uzmanlara danışmalısınız.

Işık Terapisinin Önemi

Mevsimsel depresyon için bir uzmana danıştığınızda size depresyon tedavisi için bazı ilaçlar önerebilir. Her yıl tekrar eden mevsimsel depresyonunuz varsa; doktorunuzun tavsiye ettiği ilaçları belirtilerin başlamasına yakın almaya başlamanız ve en az ilkbahara kadar düzenli kullanmanız etkili olacaktır.

Işık terapisi (fototerapi) mevsimsel depresyonla başa çıkmanın etkili yöntemleri arasında yer almaktadır. Işık terapisi; ultraviyole ışınlarını bloke etmek için plastik bir ekranla kaplı beyaz floresan ışık içeren bir alet yardımıyla gerçekleştirilir. Parlak ışık beyin kimyasallarında bir değişim meydana getirerek ruh halini etkileyen hormon düzeylerinde bir değişiklik yaratır. Hastaların doğrudan ışığa bakmaları gerekmez, aletin karşısında bir metreye yakın bir mesafede oturarak yeme-içme gibi günlük etkinliklerini yerine getirebilirler. Işık terapisi genellikle güvenlidir ve iyi tolere edilir.

Bireysel psikoterapiler de mevsimsel depresyonun tedavisinde etkili olmaktadırlar. Bunlar arasında bilişsel davranışçı terapilerden de yararlanabilirsiniz. Bilişsel davranışçı terapiler; olumsuz düşünme biçiminizi, olumsuz duygularınızı ve bunlar karşısındaki davranışlarınızı değiştirmeye yardımcı olan kısa süreli bir psikolojik tedavilerdir.

Mevsimsel Depresyon Belirtileri

Yorgunluk
Uyku ihtiyacında artış
Enerji düşüklüğü
İştahta artış ve kilo alımı
Konsantrasyon bozukluğu
Yalnız kalma isteğinde artış
Rehavet ve kayıtsızlık
Günün çoğunda morali bozuk hissetmek
Günlük etkinlikleri yapmakta isteksizlik
Cinsel istekte azalma

Neler Yapılabilir?

HER GÜN DIŞARI ÇIKIN: Hava kapalı bile olsa her gün dışarı çıkmak için zaman yaratmaya çalışın
PENCERE KENARINDA DURUN: İçerideyken pencere kenarında bulunmaya çalışın.
DENGELİ BESLENİN: Düzenli beslenin, yeteri kadar vitamin ve mineral almaya gayret edin. Bu daha enerjik olmanıza ve dengesiz beslenmeden uzak durmanıza yardımcı olur.
HER GÜN EGZERSİZ YAPIN: Düzenli fiziksel aktivitede bulunun. Günde otuz dakika olmak üzere haftada üç gün egzersiz yapmaya çalışın.
AYDINLIKTA OTURUN: Evinizin ve çalıştığınız yerin ışık almasını sağlayın.
PROJELERİ ERTELEYİN: Önemli projelerinizi yaza erteleyin.
TERAPİ YOLLARI ÖĞRENİN: Stresle başa çıkma yöntemlerini ve relaksasyon tekniklerini öğrenin
SOSYAL OLUN: Her zamanki etkinliklerinizde bulunmaya, sosyal etkinliklerinizden uzaklaşmamaya gayret edin
ARKADAŞINIZLA KONUŞUN: Ailenize ve arkadaşlarınıza sorununuzdan bahsedin ki size gerektiğinde destek olabilsinler
İLKBAHARI DÜŞÜNÜN: Yılın sonunun yaklaşmasıyla birlikte günlerin daha uzun hale geleceğini ve ilkbaharın yaklaştığını kendinize hatırlatın.
PROFESYONEL DESTEK ALIN: Sonbahar ve kış aylarında ihtiyacınız olduğunda geçmesini beklemek yerine mutlaka profesyonel destek alın