İnternet Bağımlılığı - Medical Park Psikoloji Kliniği

İnternet Bağımlılığı

psikoloji

Literatürde bilgisayar bağımlılığı, patolojik internet kullanımı, teknolojik bağımlılık gibi farklı adlandırmalarla yer alan internet bağımlılığı hayatın birçok noktasında sıkıntılara yol açarken sosyal izolasyona da zemin hazırlayabiliyor. İnternet bağımlılığı ilk defa doksanlı yılların ortasında madde bağımlılığı ölçütlerinden yola çıkılarak tanımlanmıştır. İnternet bağımlılığı davranışsal bir bağımlılıktır. Davranışsal bağımlılıklar genellikle örtük bir haldedir. Bu tip bağımlılıklar tıp çevrelerince dikkate alınması gereken önemli bir sağlık sorunudur ve en az madde bağımlılığı kadar kotu sonuçlar doğurabilir. Genel olarak internet bağımlılığının toplumdaki yaygınlığı %6-14 arasındadır. Her iki cinsiyette görülebilmekle birlikte erkeklerde 2 kat daha sık rastlanmaktadır. Alkol, madde ve kumar bağımlılığının aksine daha erken yaslarda görülebilmektedir. 12-20 yas grubundaki gençler en büyük risk grubunu oluşturmaktadır.

Belirtileri Neler?

İnternet ile ilgili aşırı zihinsel uğraş̧, internete bağlı kalma süresinin giderek artması, internet kullanımının azaltılması durumunda sinirlilik, huzursuzluk, depresyon, saldırganlık gibi şikâyetlerin ortaya çıkması, internetin aşırı kullanılması yüzünden is, okul ve aile ile ilgili sorunlar yasama, internete bağlı kalabilmek için yalan söyleme, internet kullanımını azaltmaya yönelik basarisiz girişimler gibi belirtiler görülmektedir” diyen Medical Park Gaziantep Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Emine Ak, “insanlar İnternetten başka hiç bir aktivite beni rahatlatmaz, mutlu etmez, depresyonuma ve yalnızlığıma iyi gelmez” gibi olumsuz düşüncelere kapılmaktadırlar. Özellikle düşük kendilik değerine sahip olan kişiler yüz yüze iletişim kurmak yerine internet üzerinden sosyal ilişkiler kurmayı tercih etmektedirler. Pek çok internet bağımlısı hayatta yetersiz hissettikleri yönleri bu şekilde telafi etmeye çalışmaktadır.

İnternet bağımlılığı psikolojik sorunlar yanında bazı fiziksel sorunlara da neden olabildiğini bunlardan en sık karşılaşılanlar arasında uyku bozuklukları, kilo artışı veya kilo kaybı, baş ağrısı, gözlerde kuruma, kas iskelet sistemi hastalıklarının sayılabilir. Yapılan araştırmalarda internet bağımlılarının %50′sinde eşlik eden başka ruhsal hastalıklarının olduğu saptanmıştır. En sık rastlanan hastalıklar madde kullanımı, depresyon, sosyal fobi ve diğer kaygı bozuklukları, Psikotik bozukluklar, dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu, iki uçlu duygu durum bozukluklarıdır. Bu kişilerin %40’nin kumar, seks bağımlılığı gibi en az bir başka bağımlılığı olabileceği söylenmektedir. Ayrıca borderline (sınır), narsistik ve antisosyal kişilik özellikleri taşıyan bireylerde de daha sık rastlanmaktadır. Türkiye’de yapılan bir araştırmada genç yaș grubunda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, sosyal fobi, hafif depresyon veya ailede bağımlılığa yatkınlık varlığının internet bağımlılığı açısından risk oluşturduğu saptanmıştır.

Sağlıklı İnternet Kullanımı

İnternet düşünsel ve davranışsal bir rahatsızlık olmaksızın, uygun bir zaman diliminde, belirli bir amaç için kullanılmalıdır. Gerçek hayattaki iletişim biçiminin yerini almamalı ve farklı bir kimlik oluşturmak için kullanılmamalıdır. Aşırı aktivitelere katılan herkesi bağımlı olarak adlandırmak doğru değildir. Çünkü bu kişiler bu davranıştan zarar görmemekte, bu davranıştan kazanımları olmaktadır. Bu aktiviteleri belli bir amaç için kullanmaktadırlar. Bağımlılıkta ise, bağımlı olunan nesneye, davranışa göre hayat yaşanmakta, kontrol sağlanamamaktadır.

İnternet Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?

İnternet bağımlılığı pek çok psikiyatrik hastalıkla birlikte görülmekte olup, aşırı internet kullanımının gerçekten ayrı bir hastalık mı olduğu yoksa altta yatan başka bir psikiyatrik hastalığın bir belirtisi mi olduğu iyi ayırt edilmeli ve tedavisi buna göre yapılmalıdır. Eğer altta yatan başka bir psikiyatrik hastalığa bağlı bir durum ise hastalığın tedavisi ile patolojik internet kullanımında düzelme görülecektir. Eğer patolojik internet kullanımı bir diğer psikiyatrik bozuklukla ilişkili değil ise ilaç tedavisi, ek olarak ya da ilaç tedavisinden bağımsız olarak bilișsel-davranıșçı terapi yöntemleri uygulanabilir. Tedavi hedefi internetten tam olarak uzaklaşma seklinde olmamalı, patolojik internet kullanımını sağlıklı internet kullanımına dönüştürmek olmalıdır. Burada özellikle risk grubu olarak işaret edilen çocuk ve ergen ebeveynlerinin, çocukların bilgisayar başında geçirdiği süreye, ev dışında geçirdiği sürede ne kadar internet kullandıklarına dikkat etmelerinin faydalı olacağını vurgulamakta yarar vardır. Eğer çocuklarının okul başarısını, sosyal ilişkilerini olumsuz olarak etkilediği gözleniyorsa en kısa sürede profesyonel yardım almaları gerektir.